Hosting là gì – Giải thích một số khái niệm trong “vũ trụ viết blog”

Share on facebook
Share on pinterest
Share on linkedin

Sau hai bài review và so sánh dịch vụ hosting của SiteGround và Bluehost trong hai ngày liên tiếp thì Quyên lại tiếp tục nhận được nhiều câu hỏi về đề tài hosting và domain.

Rất nhiều bạn đọc, do mới bắt đầu tìm hiểu về công việc viết blog, nên vẫn còn chưa nắm rõ những khái niệm này và sự khác nhau cơ bản giữa chúng.

Trong bài biên hôm nay, Quyên sẽ giúp bạn tìm hiểu về những khái niệm đó bằng… những khái niệm khác, đảm bảo sẽ dễ hiểu, dễ hình dung và chắc chắn là sẽ giúp ích cho bạn trong quá trình tìm hiểu nghề blogger chuyên nghiệp này nha!

Trước khi bắt đầu, bạn hãy quên đi chuyện viết blog mà hãy suy nghĩ về chuyện… mua nhà.

Bạn có năm phút để suy nghĩ thật kỹ xem mình định mua nhà như thế nào (mua đất xây nhà hay mua căn hộ chung cư), nếu xây nhà thì bạn cần phải có những gì, bạn có yêu cầu/nhu cầu gì đặc biệt cho ngôi nhà trong mơ của mình hay không, v.v…

Hosting là gì 01

Hết năm phút suy nghĩ rồi nha!

Hosting là gì? Giải thích một số khái niệm trong “vũ trụ viết blog”

1. Hosting và domain là gì?

Hosting và domain là hai khái niệm mà Quyên nhận được nhiều câu hỏi nhất. Câu hỏi đơn giản là sự khác nhau giữa hai cái này và tại sao lại phải mua cả hai nếu muốn làm blog.

Để có câu trả lời chính xác, bạn có thể hình dung như sau:

  • Muốn xây nhà, bạn cần phải có một miếng đất trước cái đã. Khi mua đất, bạn cũng phải tham khảo một số nơi, tìm hiểu qua địa thế, giá cả, tìn hình thị trường nhà đất v.v… như thế nào trước khi quyết định mua đất. Hosting chính là miếng đất đó. Không có đất thì không thể nào cất nhà được!
  • Sau khi đã có đất, bạn cần phải có địa chỉ cho miếng đất đó a.k.a. domain (URL) cho blog. Có địa chỉ thì người khác mới tìm tới nhà bạn được.

Rồi, vậy là bạn đã có câu trả lời cho hai khái niệm căn bản nhất trong “vũ trụ viết blog” rồi đó.

Nhưng như vậy vẫn chưa đủ!

Có đất rồi, có địa chỉ nhà rồi thì việc tiếp theo là bạn phải xây một căn nhà trên miếng đất đó, rồi sau đó gắn tấm bảng địa chỉ vô trước cửa nhà để khách còn biết đường mà ghé tới chứ.

Để xây nhà, bạn cần phải có nhà thầu, nghĩa là đơn vị đứng ra thiết kế và thi công công trình này cho bạn. Nhà thầu đó chính là CMS – Content Management System một trong những CMS nổi tiếng nhất hiện nay là WordPress.org.


2. WordPress.org vs. WordPress.com

Rất nhiều bạn đọc blog của Quyên vẫn còn thắc mắc về WP.org và WP.com, vì sao lại có tới hai “loại” WP khác nhau, sự khác nhau và chức năng của từng WP là như thế nào.

Như vừa mới nói ở trên thì muốn xây nhà, bạn cần phải có thầu xây dựng (CMS), và tất nhiên là có nhiều công ty, nhiều “chủ thầu” khác nhau như WordPress, Joomla, Wix, Squarespace, Blogger, blah blah blah. Trong số đó thì WordPress là chủ thầu có tiếng nhất và được nhiều “hộ gia đình” lựa chọn khi muốn xây nhà.

Mỗi “chủ thầu” sẽ có cách làm việc khác nhau, cách xây nhà khác nhau, ví dụ người thì xài bê-tông cốt thép, người dùng vật liệu thân thiện môi trường, người xây bằng tấm 3D hiện đại… Nói chung y như ngoài đời chúng ta xây nhà như thế nào thì CMS cũng làm như vậy với blog.

Khi đã có đất (hosting), và địa chỉ nhà (domain) thì việc bạn nên làm đó là chọn chủ thầu (CMS) và xây lên một căn nhà trên miếng đất đó.

Tới đây, bạn đã hiểu được ba điều căn bản nhất để tạo nên một trang blog. Vậy thì sự khác biệt giữa WP.org và WP.com là gì?

Hãy tưởng tượng đến một tập đoàn xây dựng lớn. Trong đó sẽ có nhiều công ty con và mỗi công ty con sẽ phụ trách một lĩnh vực hoạt động khác nhau. WP.org phụ trách về thầu xây dựng nhà cửa tư nhân, còn WP.com phụ trách về xây dựng chung cư giá rẻ.

Với nhà tư nhân thì bạn có thể xây theo bất cứ thiết kế nào mình thích.

Xây rồi không thích nữa thì… đập đi xây lại. Hoặc cũng có thể bữa nay thích sơn tường màu trắng, tới ngày mai quay qua sơn tường màu đen cũng được chả sao. Buồn buồn cầm búa tạ đập phéng nó bức tường phòng khách để nới rộng ra phòng bếp cũng được luôn. Tóm lại, bạn toàn quyền làm chủ căn nhà của chính mình.

Nhưng đối với nhà chung cư, bạn hầu như rất khó để có thế xây cất, trang trí, tái cấu trúc lại căn nhà của mình.

Tất cả mọi thứ như vị trí, cấu trúc căn nhà và các phòng đều đã được xây cất sẵn theo một quy định chung. Dọn vào ở, bạn chỉ có thế sơn sửa lại dăm ba chỗ, sắm thêm lèo tèo một hai cái bàn cái ghế. Muốn sơn sửa hay đập phá gì cũng khó. Bạn cũng không thể mở shop hay mở hàng quán gì trong nhà được, vì ở chung cư này, mọi thứ phải theo quy định của chủ đầu tư (là WP.com)!

Bạn đâu có mua đứt căn hộ đâu (vì WP.com miễn phí) mà chỉ “ăn nhờ ở đậu” thôi nên… an phận thủ thường đi nha Bưởi!

Ví dụ trực quan như vậy là bạn sẽ thấy ngay sự khác biệt giữa một bên là tự mua đất cất nhà và có toàn quyền quyết định với nó và một bên là “ở ké” nhà chung cư nhưng lại không thể làm gì (nhiều) với căn hộ của mình được.

Nếu bạn chỉ cần một nơi để ở hoặc nếu… không có tiền thì ở chung cư miễn phí là đã ổn, nhưng như vậy thì về lâu dài, bạn cũng không thể làm gì (mở shop buôn bán chẳng hạn) để có thêm thu nhập.

Ngược lại, nếu bạn có chút vốn nho nhỏ, hãy đầu tư vào một căn nhà riêng để sau này có thể thu được lợi nhuận từ đó (mở shop, bán hàng, cho thuê mặt bằng…).


3. Theme

Khái niệm theme thì khá dễ hiểu, nôm na là sau khi nhà đã xây xong thì mọi thứ đều còn ở trạng thái thô. Lúc này, bạn cần phải trang trí nhà cửa, bao gồm sơn phết, trang trí nội thất, trang trí mặt tiền căn nhà, v.v… Những cái này gộp lại gọi là theme!

Về phần theme này thì Quyên đã viết rất nhiều và chi tiết về theme dành cho WordPress.

Bạn có thể đọc BÀI VIẾT NÀY để hiễu thêm về các loại theme miễn phí và có trả phí (premium theme) hoặc tìm kiếm với từ khóa “theme” để đọc các bài review, hướng dẫn cài đặt, so sánh, giới thiệu theme trên Viết Blog Kiếm Tiền nhé!


4. Plugin

Lúc nãy, Quyên có đề cập tới chuyện là nếu có nhà riêng, bạn sẽ dễ dàng kiếm thêm thu nhập bằng cách mở shop bán hàng, cho thuê mặt bằng, v.v… đúng không? Vậy thì làm thế nào để mở shop, làm thế nào để cho thuê không gian đặt pa-nô quảng cáo?

Giả sử bạn có một căn nhà mặt tiền và muốn biến tầng trệt thành một shop nhỏ. Để làm shop, bạn cần phải mua hệ thống tủ kệ, đèn chiếu sáng, máy tính tiền, blah blah blah nói chung bạn cứ tưởng tượng ra một cái shop ngoài đời sẽ thấy ha!

Khi xây nhà, chắc chắn không ai xây luôn những thứ đó cả (trừ khi bạn mua đất để xây cửa hàng ngay từ đầu thì không nói làm gì). Sau này, khi sử dụng ngôi nhà một thời gian, có nhiều khách tới chơi và hỏi mua sản phẩm, bạn mới bắt đầu nghĩ tới chuyện mở shop.

Với những plugin chuyên dụng (ví dụ như WooCommerce), bạn hoàn toàn có thể biến blog của mình thành một shop online, cũng có giá tiền sản phẩm, bỏ vào giỏ hàng, check out thanh toán đàng hoàng y như một shop thiệt luôn.

Tương tự với những blog ở những chủ đề khác nhau mà nhu cầu cài đặt và sử dụng plugin cũng sẽ khác nhau:

  • Với blog chuyên về nấu ăn thì blogger sẽ cần có những plugin hỗ trợ việc đăng công thức và cách chế biến.
  • Blog về làm đẹp (beauty/fashion) thì thường kèm theo mục mua sắm để độc giả có thể mua luôn món hàng mà blogger đó đang giới thiệu.
  • Blog du lịch có thể là một bản đồ tương tác, khi bạn click vào một địa điểm thì lập tức sẽ được dẫn đến trang đăng bài về địa điểm đó.

BẠN LÀ BLOGGER DU LỊCH ? ĐỌC NGAY BÀI BIÊN VỀ CÁC PLUGIN CẦN THIẾT DÀNH CHO BLOG DU LỊCH NHÉ!

Nói cách khác, plugin là những công cụ bổ trợ trong quá trình phát triển và hoàn thiện blog, giúp tăng trải nghiệm của người dùng (cả chủ nhà lẫn khách tới chơi) và tối ưu hóa các khả năng kiếm tiền của blog.


5. Page vs. post

Khi truy cập vào back-end, bạn sẽ thấy có hai công cụ riêng biệt dùng để tạo trang (Pages) và bài viết (Posts). Vậy thì khi nào nên dùng Page và khi nào nên dùng Post?

Những Page cơ bản trong một blog

Bên cạnh Homepage (trang chủ) thì khi nhìn vào một blog, độc giả sẽ thường hay tìm đến những trang như sau:

  • Giới thiệu (About) để hiểu thêm về blogger. Đây là một cách để kết nối và tạo niềm tin rất hữu hiệu giữa blogger và độc giả. Độc giả khi thấy một blogger tầm tuổi mình, có những sở thích và phong cách sống giống mình, thậm chí là cùng giới tính, thì sẽ dễ dàng tạo được mối dây liên kết với tác giả. Ngược lại, một blog mà thiếu đi phần giới thiệu hoặc giới thiệu nhạt nhòa, không có hình tác giả hoặc hình kiểu mờ ảo, bí hiểm thì độ tương tác và tin cậy của độc giả với tác giả cũng sẽ giảm theo.
  • Liên hệ (contact) với tác giả. Thường thì người đọc bình thường sẽ không để ý lắm tới trang này bằng các công ty hay nhãn hàng trong cùng lĩnh vực và muốn tìm đến các blogger để hợp tác. Tuy nhiên đây là một trang cần thiết, vì biết đâu sau này blog của bạn nổi tiếng thì sao 😉
  • Điều khoản sử dụng (Terms and Policy hoặc Disclosure) đề cập tới những vấn đề pháp lý như sao chép nội dung, vi phạm bản quyền, đăng nội dung quảng cáo, v.v… Ở Việt Nam Quyên thấy rất nhiều blogger không chú trọng tới trang này, một phần vì luật bản quyền Việt Nam, nhất là với luật bản quyền trên internet, căn bản nó… mông lung như một trò hề, một phần khác là vì luật cũng không quy định rõ ràng về tránh nhiệm và nghĩa vụ của blogger (disclosure) khi đăng bài quảng cáo.

Tóm lại, Pages là tập hợp những trang thông tin mang tính TĨNH – bạn không cần phải cập nhật những trang này thường xuyên mà chỉ chỉnh sửa khi nào cần thiết.

Ngược lại với Pages là Posts – tức là những bài viết bạn đăng lên hằng ngày, hằng tuần trên blog. Đây là nơi để bản sản xuất nội dung mang tính ĐỘNG, được viết mới và cập nhật liên tục.


Quàoooo, lúc đầu Quyên tính viết một bài đơn giản về khái niệm hosting là gì thôi mà kéo ra tới bao nhiêu là khái niệm, sương sương cũng trên 2.000 chữ luôn rồi!

Hy vọng với bài giải thích khái niệm hosting là gì và những từ chuyên môn khác trong “vũ trụ viết blog” này sẽ giúp bạn hiểu thêm về cách thức hoạt động của blog và những công cụ phổ biến khi viết blog nhé!

This Post Has One Comment

Leave a Reply